Drainagewater als alternatieve waterbron

Drainagewater is een potentieel interessante alternatieve waterbron voor bijvoorbeeld irrigatie. Dit water zou immers opgevangen en opgeslagen kunnen worden in een waterbassin. Maar hoeveel water kan er beschikbaar komen uit een gedraineerd perceel?

Op twee fruitpercelen volgden we tussen juli 2024 en november 2025 de hoeveelheid drainagewater op. Het betreft volgende gedraineerde percelen:

• Een perceel kers en peer, waarvan de oppervlakte samen 3 ha bedraagt (2 ha kers + 1 ha peer). Bij peer liggen de drainages om de 10 m, bij kers in elke rij. De moerbuis, die een eind verderop van het perceel uitmondt in een gracht, werd onderbroken om een ultrasone watermeter erop te installeren.
• Een perenperceel van 0.5 ha, waar de watermeter op de moerbuis geïnstalleerd werd vlak voor het water uitmondt in een gracht. De drainages werden om de 10 m aangelegd.

De hoeveelheid neerslag tussen eind juli 2024 en eind december 2024 bedroeg 460 mm, deze tussen begin januari 2025 en eind november 2025 550 mm, waarvan 177 mm in januari en februari viel. Nadien werd het droog (in maart, april en mei 2025 viel er samen 66 mm neerslag), en dit weerspiegelde zich ook in de gemeten hoeveelheid drainagewater (Figuur 1). In 2024 en de eerste maanden van 2025 nam de hoeveelheid drainagewater snel toe, tot zo’n 3000 m³/ha bij het eerste perceel en zo’n 4500 m³/ha bij het tweede perceel, maar sinds het voorjaar van 2025 (maart-april) vielen de drainages stil. Ook het najaar van 2025 bleef eerder droog, waardoor de drainages ook in het najaar nauwelijks liepen. 

In het totaal werd er in de periode eind juli 2024 tot eind november 2025 (16 maanden) 3112 m³/ha gemeten bij het eerste perceel, en 4531 m³/ha bij het tweede perceel, waarvan het merendeel in de maanden november – februarigemeten werd. Dit betreft substantiële hoeveelheden in verhouding tot de hoeveelheid irrigatiewater die nodig kanzijn (waarvoor echter ook wateropslag nodig is), maar er zijn ook enkele aandachtspunten. In Figuur 1 zie je de totale hoeveelheid drainagewater, zoals gemeten met ultrasone watermeters bij twee gedraineerde fruitpercelen (juli 2024 – november 2025).

• Houd rekening met de waterkwaliteit van het opgevangen drainagewater, waterbehandeling kan nodig zijn (zie meer info hieromtrent via www.waterportaal.be).
• Het hergebruik van drainagewater dat verzameld en opgepompt wordt valt in principe onder grondwater, waarvoor een vergunning nodig is. Dit moet dan ook worden opgenomen in de wateraangifte. 

Deze studie kadert binnen het Droogte Innovatie Fonds-project ‘Water voor fruit: de droogte voor’ (met steun van de Provincie Limburg).